De marktmetafoor; Het effect van retoriek en taal op beleid en gedrag

van Witteloostuijn, A. (Keynote speaker)

Activity: Lecture / PresentationAcademic

Description

In de loop van de jaren tachtig van de vorige eeuw is de markt als instrument en metafoor tot diep in de poriën van de samenleving doorgedrongen. Ongeacht de kleur van het kabinet lijkt het erop alsof marktoplossingen de natuurlijke terugvaloptie zijn geworden. Binnen vrijwel alle organisaties worden gelijkaardige instrumenten ingezet, geënt op marktdenken, ongeacht het domein waarin deze organisaties opereren. In weinig organisaties wordt bijvoorbeeld nog gesproken over personeelsbeleid; liever wordt gewerkt met de aanduiding human resource management – of beter nog: HRM of, korter, HR.

Hoewel de huidige financieel-economische crisis tot debat heeft geleid, is de marktlogica nog altijd dominant. In deze lezing worden twee bijdragen aan dat voortdurende debat geleverd. Allereerst wordt geïllustreerd wat taal doet met gedrag. Bij wijze van voorbeeld wordt hierbij vooral aandacht besteed aan de mogelijke gedragseffecten van de hantering van het Angelsaksisch jargon dat sinds jaar en dag usance is in het organisatieleven binnen en buiten de private sector. Bijna geen enkele manager spreekt nog over doelen, maar hamert vooral op het belang van targets. Daarnaast worden additionele kanttekeningen geplaatst bij het gebruik van markttaal en –instrumenten binnen de publieke sector. In de context van het zogenaamde ‘New Public Management’ is het gebruikelijk geworden retoriek en praktijken uit de private sector op grote schaal in te zetten binnen het publieke domein. Het karakter van het publieke domein is echter wezenlijk anders dan dat van de private sector. Welke effecten heeft de invoering van ‘private’ instrumenten op gedrag van en binnen publieke organisaties?
Period12 Aug 2014
Event titleKNAW Symposium: Dienstbare markten
Event typeConference
LocationAmsterdam, Netherlands
Degree of RecognitionNational