Agent Yusuf werd gebroken door pestende collega’s, dader ontloopt forse straf ondanks bewijs

Description

Agent Yusuf werd gebroken door pestende collega’s, dader ontloopt forse straf ondanks bewijs

AD/Algemeen Dagblad.nl

16 oktober 2023

Chiel Timmermans

Nadat agent Yusuf dertien jaar lang is gediscrimineerd en getreiterd door collega’s, volgde er dit jaar eindelijk een disciplinair onderzoek in Limburg. Nu dat onderzoek is afgerond blijkt dat één politieman inderdaad over de schreef ging. Desondanks krijgt dat geen consequenties, de man kan niet worden gestraft. ,,Dan zou de politie zich een onbetrouwbare werkgever tonen.”

Uit het interne onderzoek dat de afgelopen maanden plaatsvond, blijkt dat de agent zich schuldig maakt aan discriminerende opmerkingen. Die waren niet alleen gericht op zijn collega Yusuf, maar gingen ook om ‘buitenlanders’, ‘negers’ en ‘Marokkanen’. Toen hij op Facebook een foto zag van een donkere agent die was verkleed als dragqueen, zou hij hebben geroepen dat hij er nooit meer zou willen werken: ‘Die hoeft niet bij mij in de buurt te komen, anders sla ik de homoseksualiteit uit hem.’

Vernederd en buitengesloten

Het onderzoek kwam tot stand na druk van politiebond NPB en een klokkenluider. Op basis van documenten schreef deze krant eerder dat Yusuf al in 2010 aan de bel trok bij zijn leidinggevenden. Hij wordt in de jaren die volgen door een handvol collega’s naar eigen zeggen uitgemaakt voor ‘kut-Marokkaantje’, ‘kamelenneuker’ en ‘geitenneuker’. Hij voelt zich gediscrimineerd, vernederd en buitengesloten.

In 2022 hebben de treiterijen Yusuf gebroken. Hij komt ziek thuis te zitten. Een psycholoog constateert dat hij, ook vanwege enkele heftige incidenten op straat, lijdt aan een posttraumatische stressstoornis (PTSS). Dit jaar blijkt hoe verontrustend de situatie is als Yusuf een bekende in bericht schrijft: ‘Als ik kom te overlijden, dan wil ik dat jij weet dat het de schuld is van de politie.’

Buitensporig geweld

Het interne onderzoek richtte zich op twee specifieke collega’s, een man en een vrouw, en alleen op hun gedrag in de afgelopen twee jaar. Het ging veelal om uitspraken. Maar van sommige momenten kon niet precies meer worden achterhaald wat er was gezegd en gebeurd. Zij beschuldigde Yusuf valselijk van het gebruik van buitensporig geweld in zijn werk. Dat concluderen ook de onderzoekers. Maar verschillende uitspraken konden niet worden bewezen en daarmee is er ook geen sprake van ‘plichtverzuim’. Bij de mannelijke collega wel.

Daarnaast concludeerden de onderzoekers dat er destijds harder opgetreden had moeten worden. Toen de misdragingen werden gemeld, hadden de leidinggevenden meteen een intern onderzoek moeten starten. Het maakt de treiterijen richting Yusuf extra pijnlijk: ondanks alle waarschuwingen grepen zijn bazen nooit adequaat in. In plaats daarvan bleef het bij gesprekken met de betrokkenen.

Dat heeft ook consequenties voor de uitkomsten van het interne onderzoek. Normaal gesproken zou de mannelijke collega disciplinair zijn gestraft, bijvoorbeeld met een schorsing, degradatie of zelfs ontslag. Maar dat is nu niet mogelijk vanwege het zogeheten vertrouwensbeginsel. De twee collega’s zijn in het verleden al een keer aangesproken op hun gedrag. Ze mochten erop vertrouwen dat daarmee de zaak ‘klaar’ was. Ze kunnen niet met terugwerkende kracht alsnog disciplinair worden gestraft.

Indringend gesprek

,,Dat hebben we juridisch laten onderzoeken, dat was niet mogelijk”, bevestigt een woordvoerder van de politie. De twee hebben beiden wel een indringend gesprek gehad met de politieleiding. Daarin is hen ook duidelijk gemaakt dat hun gedrag onacceptabel was en dat ze geluk hebben gehad dat ze vanwege het vertrouwensbeginsel een forse straf ontlopen.

Politiewetenschapper Jaap Timmer kan zich voorstellen dat de uitkomst voor sommige mensen frustrerend kan voelen. Hij zag iets soortgelijks eerder ook gebeuren rond een groep agenten die in een WhatsAppgroep tekeer waren gegaan: ,,Tegenwoordig zitten ze daar bij de politie bovenop, vooral als het gaat om discriminatie. Er wordt anders tegenaan gekeken dan een paar jaar geleden. Maar als het toen door een leidinggevende is afgedaan met een gesprek, kun je niet nu alsnog een werknemer gaan straffen. Dan zou de politie zich een onbetrouwbare werkgever tonen.”

Het zou het gek zijn als je een waarschuwing krijgt, omdat je door rood ligt bent gereden. Maar dat je twee jaar later alsnog een boete van 289 euro in de bus krijgt.

Ed den Brok, voorzitter van de Limburgse afdeling van politiebond NPB trekt een vergelijking met als je door rood licht bent gereden: ,,Dat wordt gezien en je krijgt daarvoor een waarschuwing. Dan zou het gek zijn als je twee jaar later alsnog een boete van 289 euro in de bus zou krijgen.” Den Brok kan zich dan ook vinden in de uitkomsten van het onderzoek.

Bepaalde cultuur

De zaak is overigens nog niet helemaal klaar. De politieleiding in Limburg heeft de hulp ingeroepen van een commissie, met deskundigen van buitenaf. Die gaat kijken hoe deze zaak van jarenlange discriminatie heeft kunnen gebeuren. En of er sprake is van een bepaalde cultuur binnen de politie Limburg waardoor dit soort gedrag kan ontstaan. Daarbij wordt ook nadrukkelijk de rol van leidinggevenden onder de loep genomen. Uit welke mensen de commissie bestaat en wanneer het onderzoek start, is nog niet duidelijk.

Yusuf is niet de echte naam van het slachtoffer. Voor een reeks artikelen kreeg deze krant inzage in meerdere mails, gespreksverslagen, documenten en WhatsAppberichten. Daarnaast vonden er vertrouwelijke gesprekken plaats met betrokkenen.