Gemeenterecht

URL study guide

https://studiegids.vu.nl/en/courses/2025-2026/R_Gemrech

Course Objective

In dit vak wordt diep ingegaan op het recht van decentrale overheden, in het bijzonder de gemeente. Gemeenterecht is een vak waarin staats
- en bestuursrecht met elkaar worden geïntegreerd, bekende staats
- en bestuursrechtelijke leerstukken worden verdiept, en in een nieuwe vorm naar voren komen. Het vak is voor de praktijk van groot belang. De student leert in dit vak complexe casus op het terrein van het gemeenterecht analyseren en oplossen, een wetenschappelijk debat over staats
- en bestuursrechtelijke leerstukken met kracht van argumenten te voeren, en doet inzicht op in de werkwijze van de overheid. Leerdoelen van het vak zijn:In staat zijn juridisch complexe vraagstukken waarmee gemeentebesturen te maken krijgen te analyseren en op te lossen. Dit houdt in dat studenten uit een grote hoeveelheid informatie de relevante argumenten kunnen destilleren, deze kunnen relateren aan de toepasbare wetgeving en de uitgangspunten van het gemeenterecht, en deze in de vorm van praktische oplossingen kunnen verwoorden; Op een wetenschappelijk verantwoorde manier gestructureerd en analytisch complexe vraagstukken op het brede terrein van het staatsrecht en bestuursrecht te behandelen, daarin de (soms verzwegen) vooronderstellingen kunnen blootleggen, en nieuwe ontwikkelingen in het bestaande systeem van het recht te kunnen plaatsen en waarderen; Inzicht verkrijgen in het grote belang dat gemeenten en gemeentebesturen voor de Nederlandse overheid en samenleving hebben, en de rol die zij kunnen spelen bij het oplossen van allerlei maatschappelijke en juridische problemen.Eindtermen: 1-5, 7-11, 14-15.

Course Content

Begonnen wordt met een analyse van de plaats van decentrale overheden in het staatsbestel: wat houdt decentralisatie in, welke uitgangspunten liggen daarin besloten, en welke middelen heeft de centrale overheid om in te grijpen in het handelen van gemeentebesturen (interbestuurlijk toezicht)? Vervolgens wordt de organisatiestructuur van de gemeente behandeld. Welke waarborgen zijn in het gemeenterecht ingebouwd om het goed functioneren van gemeentelijke organen te garanderen en hoe verhouden deze organen zich tot elkaar. Vervolgens komen de gemeentelijke bevoegdheden aan bod: de verordenende bevoegdheid van de raad, het (dagelijks) bestuur door het college, de openbare ordebevoegdheden van de burgemeester. Vervolgens wordt aandacht besteed aan het proces van controle en verantwoording door de raad (politieke verantwoordelijkheid, inlichtingenplicht, recht van onderzoek). Ten slotte komt de samenwerking tussen overheden aan de orde: de gemeenschappelijke regelingen en hun verhouding tot de deelnemende gemeentebesturen.

Teaching Methods

De onderwijsvorm bestaat uit intensieve werkgroepen waarin de stof wordt behandeld. Elke student houdt een referaat van ongeveer 10 minuten over een nader te selecteren onderwerp. Aanwezigheid bij vijf van de zeven werkgroepen is verplicht om deel te kunnen nemen aan het (schriftelijke) tentamen waarmee het vak wordt afgesloten.

Method of Assessment

Referaten en een geroosterd schriftelijk tentamen.

Literature

Literatuur wordt t.z.t. op Canvas bekendgemaakt.

Target Audience

Behalve voor reguliere studenten, staat het vak ook open voor: bijvakstudenten en contractanten. Vakken van een masteropleiding van de faculteit zijn alleen te volgen als je beschikt over een diploma dat toegang geeft tot de betreffende master/afstudeerrichting.