Jeugd en strafrecht

URL study guide

https://studiegids.vu.nl/en/courses/2025-2026/R_JeugdenStr

Course Objective

Het vak beoogt studenten vanuit verschillende perspectieven te laten reflecteren op de positie van jeugdigen in het strafrecht, waarbij zowel aandacht is voor jeugdige verdachten en veroordeelden als voor minderjarige slachtoffers. Aan het einde van het vak hebben studenten: inzicht in de (historische) grondslagen van het Nederlandse jeugdstrafrecht en in de relevante actuele jeugdstrafrechtelijke ontwikkelingen op nationaal en internationaal niveau; diepgaande kennis en begrip van de geldende nationale en internationale regels van jeugdstrafprocesrecht en jeugdsanctierecht en zijn studenten in staat deze kennis toe te passen in concrete casussen; diepgaande kennis en begrip van de formele en materiële rechtspositie van minderjarige slachtoffers in het strafrecht en zijn studenten in staat deze kennis toe te passen in concrete casussen; inzicht in de mogelijke discrepanties tussen ‘recht in de boeken’ en ‘recht in de praktijk’ en in de fundamentele spanningsvelden die daaraan ten grondslag kunnen liggen (bijv. de pedagogische versus strafrechtelijke benadering in het jeugdstrafrecht; bescherming versus participatie van minderjarige slachtoffers in het strafproces); de kennis, het begrip en de vaardigheden om, vanuit verschillende invalshoeken (bijv. vanuit rechtshistorisch perspectief, internationaal kinder
- en mensenrechtenperspectief, rechtsvergelijkend perspectief, en/of multidisciplinair perspectief), kritisch te reflecteren op de positie van jeugdigen in het strafrecht.

Course Content

De positie van jeugdigen in het strafrecht staat volop in de belangstelling van de politiek, maatschappij, wetenschap en rechtspraktijk en is voortdurend in beweging. Thema’s zoals de leeftijdsgrenzen in het jeugdstrafrecht, de inzet van vrijheidsbenemende dwangmiddelen ten aanzien van jeugdige verdachten en de strafmaat voor jeugdigen die ernstige misdrijven plegen, zijn welhaast blijvend actueel. Hetzelfde geldt voor thema’s gerelateerd aan de rechtspositie van minderjarige slachtoffers in het strafrecht, variërend van het formele spreekrecht van minderjarige slachtoffers ter zitting tot de inzet van het materiële strafrecht ter bescherming van minderjarigen tegen schadelijke praktijken, zoals ‘grooming’. In dit vak staat de vraag centraal wat de bijzondere positie van jeugdigen in het strafrecht rechtvaardigt en wat de implicaties daarvan zijn (of zouden moeten zijn). Op deze vraag wordt vanuit verschillende invalshoeken – (1) rechtshistorisch perspectief, (2) internationaal kinder
- en mensenrechtenperspectief, (3) rechtsvergelijkend perspectief, en (4) multidisciplinair perspectief (bijv. criminologie, neurowetenschap, ontwikkelingspsychologie, pedagogiek) – gereflecteerd. Aandacht wordt besteed aan de grondslagen van het Nederlandse jeugdstrafrecht, de thans geldende regels van jeugdstrafprocesrecht en jeugdsanctierecht, alsook aan actuele jeugdstrafrechtelijke discussies en ontwikkelingen op nationaal en internationaal niveau. Daarnaast komt de formele en materiële rechtspositie van minderjarige slachtoffers in het strafrecht aan de orde. Steeds worden niet alleen de relevante verdragsbepalingen, wettelijke regelingen en beleidsstukken belicht (‘recht in de boeken’), maar ook de toepassing en uitvoering daarvan in de (jeugd)strafrechtspraktijk (‘recht in de praktijk’).

Teaching Methods

Studenten volgen wekelijks een hoorcollege en een werkgroep. De werkgroepen hebben de vorm van verdiepingscolleges (waarin gereflecteerd en gediscussieerd wordt over relevante (jeugd)strafrechtelijke thema's) en casuscolleges (waarin (jeugd)strafrechtelijke casuïstiek centraal staat). Daarnaast worden in dit vak enkele gastcolleges verzorgd door sprekers uit de rechtspraktijk.

Method of Assessment

Schriftelijk tentamen

Literature

Literatuur wordt via Canvas bekend gemaakt.

Target Audience

‘Jeugd en Strafrecht’ is een vak van de masteropleiding Rechtsgeleerdheid en meer specifiek een integratievak binnen de afstudeerrichting Strafrecht. Ook betreft het een keuzevak dat interessant kan zijn voor studenten van de afstudeerrichting Privaatrecht, in aanvulling op de jeugdrechtvakken die daarin worden aangeboden, en voor de afstudeerrichting Conflicthantering, rechtspraak en mediation. ‘Jeugd en Strafrecht’ is tevens een keuzevak in de master Criminologie. Behalve voor reguliere studenten, staat het vak ook open voor: bijvakstudenten en contractanten.

Entry Requirements

Vakken van een masteropleiding van de faculteit zijn alleen te volgen als je beschikt over een diploma dat toegang geeft tot de betreffende master/afstudeerrichting.