https://studiegids.vu.nl/en/courses/2026-2027/P_MKAGEDRAan het einde van deze cursus ben je in staat om: 1. Gedrag te analyseren door gebruik te maken van i.i.g. observatie instrumenten en andere databronnen zoals analyse van leerresultaten of interviews met de leerling of de mentor waarbij rekening gehouden wordt met transactionele kenmerken van gedrag en situationele factoren. 2. Op basis van een single case design leerlinggedrag monitoren en evalueren in zowel een baseline en een interventieperiode 3. Te reflecteren op eigen handelen middels analyse van eigen handelen, monitoring van de implementatie en het geven van peerfeedback op elkaars handelen vanuit een onderbouwde analyse 4. Op basis van wetenschappelijke theorieën en literatuur hypotheses te formuleren over verklaringen van gedrag en daarbij passende onderwijsbehoeften en handelingsadviezen. 5. Wetenschappelijke kennis en de onderwijspraktijk kritisch te evalueren en integreren naar een handelingsadvies op leerkracht, groep en individueel niveau en dit op toegankelijke wijze te communiceren.Binnen het onderwijs krijgen leerkrachten te maken met grote verschillen tussen leerlingen in hun ontwikkeling, leren en gedrag. Er is sprake van probleemgedrag wanneer een leerling gedrag vertoont dat storend is voor het leren van de leerling zelf of storend is voor de omgeving, zoals de leerkracht, klasgenoten of het materiaal. Voor leerkrachten is dit een grote uitdaging, zeker omdat het streven van de Nederlandse overheid is dat in 2035 alle scholen in Nederland inclusieve scholen zijn. Het uitgangspunt hierbij is dat “alle kinderen en jongeren dichtbij huis, volwaardig en gelijkwaardig toegang hebben tot een inclusieve leeromgeving waarin zij zich samen ontwikkelen en samen leren en participeren.” (OCW, 2024, p.6)”. Dit vraag van leerkrachten dat zij zich bekwamen in het omgang met verschillende soorten gedrag waaronder probleemgedrag. Probleemgedrag staat vaak niet op zichzelf: gedrag ontwikkelt zich over tijd en daarnaast speelt de omgeving een grote rol. Voor de leerkracht is het van groot belang om probleemgedrag te kunnen analyseren om zo achter mogelijke verklaringen en onderwijsbehoeften te komen en hier op een adequate manier op in te spelen zodat de leerling en klasgenoten zich zo optimaal mogelijk kunnen ontwikkelen. Binnen deze cursus leer je te kijken achter het direct zichtbare gedrag van leerlingen. Op basis van theorie over bijvoorbeeld gedragsfunctieanalyse, interpersoonlijke theorie en perspectief nemen analyseer je een zelf-ingebrachte casus uit de stagepraktijk. Middels een single case design, start je een interventie door zelf anders te gaan handelen, en monitor je de implementatie en ontwikkeling van het leerlinggedrag. Op basis van de analyse en het single case design kom je tot concrete adviezen voor het onderwijs aan deze leerling aan de hand van wetenschappelijke inzichten.Er zijn acht interactieve colleges van 3 uur. Binnen de colleges wordt ingegaan op wetenschappelijke theorieën en strategieën die ondersteunend kunnen zijn bij het analyseren van gedrag. Vervolgens leer je deze toe te passen door leerlinggedrag (in interactie met diens omgeving) te analyseren aan de hand van een zelf ingebrachte casus uit de onderwijspraktijk. Bovendien ga je je eigen handelen aanpassen en monitor je deze via een single case design om zo inzicht te krijgen in welke ondersteuning werkt voor deze leerling. Bovendien wordt tijdens de colleges toegelicht hoe je als leerkracht via je eigen gedrag (lees: interacties en handelingen) leerlingen kan ondersteunen. Tijdens de colleges zal er ruimte zijn voor het stap voor stap toewerken naar het eindproduct van de cursus waarbij je op basis van observaties en bijvoorbeeld een interview van je mentor het gedrag van een casusleerling analyseert o.b.v. theorie en een aanbeveling moet schrijven. Hiervoor krijg je in de colleges diverse opdrachten, geef en ontvang je peerfeedback en ontvang je (klassikale) docentfeedback. Zo zal je regelmatig opdrachten krijgen in groepjes om de inhoud van het college direct toe te passen op je eigen en elkaars casus. Constructieve peer feedback is een voorwaarde voor het kunnen afronden van de cursus. Tussen de colleges door zijn er collegevrije weken waarin wel verwacht wordt dat je aan de cursus werkt. Dit zijn enerzijds gebruikelijke activiteiten zoals het voorbereiden van het college en maken van de eindopdracht. Maar anderzijds zijn er opdrachten voor tijdens je stage, zoals het maken van video-opnames over het voeren van gesprekken met je mentor. Plan deze bij de start van de cursus in, zodat je kan voldoen aan de tussentijdse deadlines. Tussentijdse deadlines en opdrachten zijn voorwaardelijke voor het kunnen afronden van de cursus. Afwijking van de deadlines dient van tevoren aangevraagd te worden bij de cursuscoördinator.Gedragsanalyse en aanbeveling Je schrijft een individuele gedragsanalyse en aanbeveling op basis van een single case design voor een leerkracht over een concrete casus. De eindbeoordeling vindt plaats op basis van de rubrics. Constructieve peerfeedback op tussenproducten is een vereiste voor het behalen van het vak.Zie voor literatuur de Canvas pagina van dit vak.Alleen toegankelijk voor EMPO studenten, mogelijk ook als professionalsering voor leerkrachten.Het is essentieel dat voorafgaand aan elke bijeenkomst de literatuur is voorbereid, aangezien de colleges hierop doorgaan. Voor alle colleges geldt een aanwezigheidsplicht. Actieve deelname bij de colleges wordt verwacht binnen de colleges: interacties staan centraal er is veel ruimte om met en van elkaar te leren. Bij ziekte dient vooraf afmelding plaats te vinden en na afloop een vervangende opdracht gemaakt te worden.In de cursus Kijken achter gedrag bouw je voort op je kennis over leerkracht-leerling relaties vanuit PDP-2 en colleges over leerlinggedrag in basistheorie. Ook ga je wat betreft onderzoek verder in op de kennis over monitoring en Singe Case designs die in recenceren van onderwijsonderzoek aan bod is gekomen.