Sociale ongelijkheid 1: onderwijs, arbeidsmarkt en inkomen

URL study guide

https://studiegids.vu.nl/en/courses/2025-2026/S_SO1OAI

Course Objective

Kennis en inzicht. Je hebt kennis van en inzicht in:de dimensies van ongelijkheid, namelijk sociale klasse, gender en etniciteit, en de manier waarop deze sociale ongelijkheden van invloed zijn op het dagelijkse leven van mensen;de belangrijkste sociologische theorieën en bevindingen over sociale ongelijkheid in het algemeen en met betrekking tot sociale klasse, gender, etniciteit, ras en intersectionaliteit;de publieke en politieke discussies over sociale ongelijkheden in inkomen, onderwijs, arbeidsmarkt en leefomgeving;de (on)mogelijkheden van interventies om sociale ongelijkheden in inkomen, onderwijs, arbeidsmarkt en leefomgeving te verkleinen.Toepassing van kennis en inzicht. Je bent in staat om:sociale ongelijkheden in inkomen, onderwijs, arbeidsmarkt en leefomgeving te analyseren door het toepassen van verschillende (sociologische) theorieën;sociale ongelijkheden in inkomen, onderwijs, arbeidsmarkt en leefomgeving te analyseren en te bediscussiëren met je medestudenten door het toepassen van verschillende dimensies van ongelijkheid (sociale klasse, gender en etniciteit).Oordeelsvorming. Je hebt het vermogen om:met argumenten te onderbouwen of en in welke mate sociale ongelijkheden verminderd zouden moeten worden of niet.interventies in sociale ongelijkheden kritisch te beoordelen op ethische en normatieve aspecten en daarnaast dilemma’s, praktische haalbaarheid, en maatschappelijk draagvlak in kaart te brengen;Communicatie. Je bezit de vaardigheden om:in groepsverband een concreet vraagstuk van sociale ongelijkheden in inkomen, onderwijs, arbeidsmarkt en leefomgeving te bediscussiëren en op een heldere manier te presenteren.

Course Content

Praten over sociale ongelijkheid is voor de meesten van ons ongemakkelijk. We willen geloven dat iedereen gelijke kansen heeft en dat als iemand hard werkt, deze persoon het dan kan maken. Maar niet iedereen in Nederland heeft dezelfde kans op een VWO-diploma, een vaste baan met een hoog salaris en een villa in Blaricum. In deze cursus gaan we antwoorden zoeken op de vraag hoe we sociale ongelijkheden kunnen verklaren in het onderwijs, op de arbeidsmarkt en wat betreft huisvesting. Ligt het aan individuen zelf? Is het zo dat als je maar hard genoeg werkt je uiteindelijk die villa in Blaricum kan betalen? Of zijn er ook structurele oorzaken van ongelijkheid, die bepaalde groepen op een achterstand zetten? Hoe zijn genderongelijkheid en discriminatie van mensen met een migratieachtergrond bijvoorbeeld van invloed op sociale ongelijkheid? Die vragen proberen we in deze cursus te beantwoorden. In het eerste deel van de cursus leer je over de belangrijkste sociale structuren die ons helpen sociale ongelijkheden te analyseren en begrijpen: sociale klasse, gender, etniciteit en ras. Aangezien het belang van sociale klasse in de sociologie, besteden we tijd aan het begrijpen van sociale klasse. Wat is sociale klasse en hoe wordt het beschreven aan de hand van verschillende theorieeen? Jullie gaan een klassenanalyse-opdracht uitvoeren om jullie begrip van sociale klasse te versterken. We gaan ook een intersectionele blik hanteren: hoe kruisen sociale klassen met sociale constructies zoals gender en etniciteit/ras in het creëren van ongelijkheden. Gedurende de hele cursus denk je na over de rol van agency (de rol van individuen) ende rol van socialestructuren in het begrijpen van de oorzaken en gevolgen van sociale ongelijkheid. In het eerste deel van het vak wordt ongelijkheid in het onderwijs als casus gebruikt en worden de dimensies van ongelijkheid in het veld van onderwijs geïllustreerd/afgebeeld. Wat is de aard en omvang van kansenongelijkheid in het Nederlandse onderwijs? Hoe zit dit in vergelijking met andere landen? Hoe komen klasse-, sekse
- en etnische ongelijkheden tot uiting in onderwijsprestaties? In het tweede deel van het vak bestuderen we ongelijkheden in de arbeidsmarkt, inkomen en vermogen: Hoe kan het dat topbestuurders gemiddeld 80 keer meer verdienen dan een gemiddelde werknemer? Hoe kan het dat de 1% meer dan de helft van al het vermogen in Nederland bezit? Is inkomen en vermogen in Nederland meer of minder gelijk verdeeld dan in andere landen? Aan het eind van deze sessies kun je antwoorden formuleren op deze vragen, beargumenteren waarom inkomen en vermogen gelijker verdeeld zou moeten zijn (of juist niet!) en hoe beleid van invloed is op inkomens
- en vermogensongelijkheid. We kijken ook naar wonen en leefomgeving: wat is een buurt? Hoe kunnen kenmerken van een buurt een positieve of negatieve invloed hebben op de kansen van de bewoners? Wat is gentrificatie en wat zijn de effecten van gentrificatie op voorzieningen, sociale contacten en kansen op de arbeidsmarkt?

Teaching Methods

Interactieve hoorcolleges, kennisclips en werkcolleges

Method of Assessment

tentamen, presentaties

Literature

In deze cursus lees je artikelen en hoofdstukken uit verschillende boeken.

Target Audience

Eerstejaars bachelorstudenten Sociologie

Recommended background knowledge

Actieve deelname aan alle cursussen in Bachelor Sociologie in periode 1 t/m 3