https://studiegids.vu.nl/en/courses/2025-2026/W_MA_CBSL1Dit uit drie delen bestaande gedeelte van de cursus stelt studenten in staat cultureel-historische transformatieprocessen betekenisvol te duiden en te doordenken. Zo kan een adequaat begrip worden ontwikkeld van maatschappelijke veranderingsprocessen. Daarbij gaat een bijzondere aandacht uit naar het proces van modernisering en de verschuivende verhouding tussen mythos en logos daarbinnen. Op die manier krijgt de student inzicht in de doorwerking van zinperspectieven en bepalende symbolen (zoals religieuze en seculiere sacraliteit) in onze cultuur en het persoonlijke leven. Concrete leerdoelen zijn:Je bent in staat cultureel-historische transformatieprocessen betekenisvol te duiden, te doordenken, en je kunt deze relateren aan een symbolische dimensie.Je bent in staat maatschappelijke veranderingsprocessen te begrijpen en te overzien.Je kunt het proces van modernisering beschrijven en de verschuivende verhouding tussen mythos en logos daarbinnen construeren en beoordelen.Je bent in staat verschillende zinperspectieven en symbolen die onze cultuur en het persoonlijk leven vormgeven te onderscheiden en te interpreteren.Je bent in staat om een eigen gedachtengang te ontwikkelen met betrekking tot een actueel cultuurfilosofisch vraagstuk waarbij je gebruik maakt van grote denkers.Je bent in staat om complexe gedachtegangen op een toegankelijke en aansprekende manier te presenteren in verzorgd Nederlands.(1) Het eerste gedeelte van deze collegereeks wordt verzorgd door Ad Verbrugge en begint met een introductie in de zogenoemde ethologische methode. Centraal thema daarbij vormt de vraag naar de verhouding tussen mythos en logos (zoals die ook in de geschiedenis van de filosofie is gethematiseerd). Met behulp van verschillende denkers (Heidegger, Spengler, Blumenberg, Jung e.a.) zal duidelijk worden gemaakt wat de historische en symbolische dimensie is van onze moderne rationaliteit. (2) In het tweede deel van de reeks zal Haroon Sheikh mede aan de hand van zijn eigen onderzoek de symbolische dimensie van cultuur en economie aan de orde stellen. Waar symboliek klassiek wordt gezien als een kenmerk van het premoderne leven, zal duidelijk worden dat de symbolische dimensie van het moderne leven significant is. Specifiek zullen we zien dat het economisch verkeer en de competitiviteit van landen samenhangt met die dimensie. Hierbij is sprake van een proces van transformatie waarin tradities aan moderniteit worden verbonden en zo ‘meervoudige moderniteiten’ en ‘varianten van kapitalisme’ ontstaan. Tevens zal in deze colleges gekeken worden naar de samenhang tussen onderwijs, economie, religie en denken aan de hand van concepten als ethos, karakter en stijl. Die concepten wijzen naar een andere antropologie dan die van het moderne subject. In het college zullen passages uit twee hoofdstukken van Sheikh’s Embedding Technopolis worden besproken. Daarnaast worden korte teksten over verschillende economische modellen behandeld en passages uit Spengler’s Preussenthum und Socialismus, het werk van Peter Sloterdijk en Michael Polanyi. (3) Tot de meest krachtige symbolen van onze cultuurtraditie behoren ongetwijfeld de symbolen die samenhangen met het religieuze, het sacrale of het heilige, het absolute en het sublieme. Ze spelen in welhaast ieder zinperspectief een bepaalde constitutieve rol. In dit derde gedeelte zal Emanuel Rutten aan de hand van denkers als Longinus, Burke, Kant, Lyotard, Otto en Bataille ingaan op de betekenis en fenomenologie van deze symbolen en hun onderlinge relaties.Hoorcollege met ruimte voor discussie; voorbereiding voor het schrijven van een paper bij elk van de drie docenten.Iedere docent zal afzonderlijk een schriftelijke toets afnemen over de door de docent behandelde stof. Naast deze drie toetsen (samen 75% van het eindcijfer, leerdoelen 1,2,3,4], wordt een paper geschreven (20% van het eindcijfer, leerdoelen: 4,5,6) en een protocol (5% van het eindcijfer, leerdoel 6).De te bestuderen literatuur bestaat uit een reeks teksten van Heidegger, Spengler, Blumenberg, Jung, Dilthey, Gadamer, Bataille, Polanyi, Sloterdijk, Fukuyama, Verbrugge, Sheikh ea. De exacte teksten worden op Canvas bekend gemaakt.Master studenten Filosofie van Cultuur en Bestuur; wie het vak als bijvak wil volgen wordt verzocht contact op te nemen met de docent.Deze module wordt in 2022-23 niet aangeboden. Deze module wordt om het jaar aangeboden met Symbolische leven 2.