Wetenschap is ook maar een mening

URL study guide

https://studiegids.vu.nl/en/courses/2025-2026/AB_1246

Course Objective

Het doel van deze cursus is om studenten te leren omgaan met feiten en onzekerheden binnen het wetenschappelijke werkveld in een wereld van stellige meningen. Studenten worden getraind om kritisch na te denken over hun eigen handelen en dat van anderen. Na afloop van dit vak heeft de student:Kennis over de samenwerking tussen wetenschap, praktijk, beleid en kan benoemen en beschrijven waar het schuurt en onder welke voorwaarde dit toch kan werken. Begrip over het verschillend nut van onderzoek vanuit verschillende methoden en disciplines en kan dit benoemen en beschrijven. Kennis over verschillende soorten bias in onderzoek en kan deze beschrijven en toepassen en analyseren. Kennis over Publiek Private Samenwerkingen (PPS-en) en benoemen en beschrijven onder welke voorwaarde dit toch kan werken. Kennis over research waste en kan benoemen en beschrijven hoe dit verminderd kan worden. Kennis over de rol van (sociale) media binnen het wetenschappelijk onderzoek. Geoefend met redeneren en reflecteren voordat hij / zij een standpunt inneemt en heeft dit uitgevoerd in de essay opdracht en het debat. Elk werkcollege heeft naast deze algemene leerdoelen ook nog specifieke leerdoelen die in de cursus worden behandeld.

Course Content

Aan het gezag van en het vertrouwen in de wetenschap wordt steeds meer getornd. Het publiek blijft niet zoals vroeger rustig wachten tot de resultaten van het nieuwste onderzoek verschijnen, maar gaat zelf actief zoeken op internet. Het beeld van de wetenschapper als expert, die na een uitgebreide studie haar bevindingen openbaar maakt, is achterhaald. Wetenschappers zijn niet langer de toeleverancier van kant en klare kennis. Het publiek stapt al veel eerder aan boord, bepaalt zelfs mede de kennisagenda en grasduint zelf in de (al dan niet wetenschappelijk geverifieerde) data. Dat betekent dat wetenschappers zelf meer en meer te midden van het publiek komen te staan in plaats van voor de collegezaal of op de spreekgestoelte. Dit heeft tot gevolg dat wetenschappers zich meer in het publieke debat moeten gaan begeven. Als wetenschapper werk je in een wereld waar je dingen niet zeker weet,maar waar het huidige klimaat je wel vraagt uitspraken te doen. Maar hoe doe je dat als wetenschapper? Hoe werk je op het snijvlak van wetenschap, praktijk en beleid? Hoe ga je om met psuedowetenschap? Het gaat dan om vragen als wat is waar, welk belang dien je en hoe blijf je kritisch denken? Als wetenschapper moet je worden opgeleid voor een situatie waarin je niet zoals vroeger vanzelfsprekend gezag had, maar waarin wat je zegt steeds vaker wordt gezien als “ook maar een mening”. Dit speelt bij een gezonde leefstijl en gezondheidswetenschappen een grotere rol dan bij bijvoorbeeld vliegtuigbouwkunde of chirurgie. Juist daarom is het van belang dat studenten leren omgaan met feiten en onzekerheden in een wereld van stellige meningen. Binnen het vak wordt er gebruikt gemaakt van verschillende werkvormen, zoals bijvoorbeeld debatteren, essay schrijven en presenteren. Het vak heeft:Raakvlakken met onderzoeksjournalistiek: je moet op zoek naar hoe het zit, wat waar is en wat niet, en welke belangen ieder heeft.Raakvlakken met wetenschapsjournalistiek: de huidige maatschappij creëert onbedoeld valse waarheden, daar moeten we wat mee.

Teaching Methods

De cursus vindt plaats in periode 5. Voor de cursus kan 6 ECTS worden behaald. Het is een deeltijdcursus die één periode (acht weken) duurt. Wekelijks wordt een tijdsinvestering van ongeveer 20 uur verwacht. Elke week is er een hoorcollege en een werkcollege. Er is 1 onderwijsvrije week welke gebruikt kan worden als voorbereiding op het tentamen en het schrijven van het essay. In week 8 vindt het tentamen plaats en wordt de eindversie van het essay ingeleverd. Tijdens deze cursus geven gastsprekers werkcolleges en workshops zoals een workshop debatraining en schrijftraining. Daarnaast geven de cursusdocenten interactieve hoorcolleges en werkgroepen. Aanwezigheid bij werkgroepen is verplicht.

Method of Assessment

• Tentamen (75%)
• Actieve deelname werkgroepen en bijbehorende opdrachten (voldoende / onvoldoende)
• Essay in duo (20%)
• Interpersoonlijke beoordeling samenwerking (5%) Studenten maken individueel een tentamen over de behandelde stof. Het tentamen bestaat uit open vragen. Daarnaast schrijft iedere student in duo een essay over hun mening / visie over een gezondheidswetenschappelijke uitdaging.

Literature

In deze cursus wordt gebruikt gemaakt van wetenschappelijke artikelen, opiniestukken, documentaires en verschillende rapporten. Deze zijn te vinden en te downloaden op Canvas. Er hoeft geen boek aangeschaft te worden.

Target Audience

Tweedejaarsstudenten Gezondheidswetenschappen (keuzevak)

Additional Information

De cursus wordt volledig in het Nederlands gegeven. Voor dit vak geldt een minimumaantal van 15 studenten. Bij minder studenten zal het vak geen doorgang vinden. Examinator: Dr. Bibian van der Voorn Docenten: Prof. dr. Ingeborg Brouwer Dr. Bibian van der Voorn verschillende gastdocenten