AI caramba! Dansen met de nieuwe werkelijkheid: over kwaliteitsverlies, bewustzijnsgebrek en paniek in het onderwijs

De afgelopen twee jaar is het gebruik van taalmodellen ook in het juridisch onderwijs niet onopgemerkt gebleven. Het narratief dat talloze studenten zich fluitend door hun academische loopbaan heen frauderen door het werk over te laten aan taalmodellen, en de hiermee gepaarde gevreesde erosie van zowel kritisch denkvermogen als de algehele academische integriteit en kwaliteit, overheerst menig voorpagina: van duidelijke stellingnames (‘we geven diploma’s aan chatbots’, Parool juni 2025), tot harde verwijten (‘everyone is cheating their way through college’, New York Magazine mei 2025) en beleefde verzoeken (‘leer studenten geen opstellen te schrijven met ‘hulp’ van ChatGPT, alstublieft’, De Standaard juni 2025). Ook in de wetenschap wordt de vraag naar de gevaren (en zeker ook de mogelijkheden van) AI in het onderwijs lang en breed besproken.

Het is niet het doel van deze bijdrage om een zoveelste poging te doen om deze angst (of mogelijkheid) te onderstrepen, noch er een waardeoordeel over te vellen. In plaats daarvan gaan wij in op onze persoonlijke ervaringen met het (vermeende) gebruik van taalmodellen in het onderwijs van het afgelopen academisch jaar, die, dat moet gezegd, niet erg hoopvol stemmen. Tegelijkertijd is er ruimte voor wat meer positieve noten, en sluiten we af met een kritische vooruitblik. Na een korte beschrijving van de “eerste danspasjes” van het gebruik van AI in het (juridisch) onderwijs, identificeren wij vanuit onze ervaring een drietal problemen: het kwaliteitsprobleem, het daaraan gelieerde bewustzijnsprobleem, en tot slot, het paniekprobleem.