De ernstige wetenschap. Nietzsche en de angst voor de leegte

Research output: Chapter in Book / Report / Conference proceedingConference contributionProfessional

Abstract

Nietzsche omschrijft nihilisme als een toestand waarin “het doel ontbreekt; het antwoord op het ‘waarom’ ontbreekt.” Het leidt ertoe “dat de hoogste waarden hun waarde verliezen.” De confrontatie met de leegte die het nihilisme heeft geschapen, is zowel een bevrijdende als een bedreigende ervaring. Het is bedreigend, want we verliezen een helder kompas waarop we ons kunnen oriënteren. Als God dood is, lijkt alles geoorloofd, zoals Dostojewski vreest. Waar moeten we ons aan houden? Hoe kunnen we nog het goede van het kwade onderscheiden, de waarheid van de leugen? Maar tegelijk is het ook een bevrijding, omdat niets voor altijd vastligt en we steeds weer opnieuw ons leven op onze eigen wijze kunnen vormgeven. “Nu de wereld leeg en zinloos is, moet je zelf je eigen werkelijkheid scheppen, een kunstwerk van je leven maken en je daar hartstochtelijk instorten,” zoals Maris stelt in zijn tweede oratie. We hebben onszelf ertoe veroordeeld om de schepper van ons leven te zijn. We dansen op een dun koord, terwijl onder ons de afgrond gaapt.
Original languageDutch
Title of host publicationStof en Blik. Opstellen, aangeboden aan Cees Maris van Sandelingenambacht
EditorsD. Pessers, F. Jacobs
Place of PublicationAmsterdam
Publishers.n.
Pages73-75
ISBN (Print)5800095081718
Publication statusPublished - 2013

Cite this