Levenslang, euthanasie en voltooid leven

Dit artikel verkent het raakvlak tussen de levenslange gevangenisstraf en de noties ‘uitzichtloos lijden’ en ‘voltooid leven’ zoals die naar voren komen in het huidige debat over euthanasie en, in het verlengde daarvan, de mogelijke legalisering van vormen van levensbeëindiging op verzoek waarvoor geen medische grondslag aanwezig is. Stel dat een levenslanggestrafte, bij gebrek aan levensperspectief, een actieve doodswens ontwikkelt, zou hij dan vanwege de overheid in staat moeten worden gesteld dat leven op een voor hem waardige wijze af te sluiten? Deze vraag rijst in de context van de huidige Nederlandse discussie over ‘voltooid leven’, maar kan zich ook voordoen in gevallen waarin levenslanggestraften te kennen geven in aanmerking te willen komen voor euthanasie. Op basis van de Nederlandse euthanasiepraktijk en -wetgeving is voor het toestaan van euthanasie steeds een medische grondslag nodig, maar kan deze grondslag ook bestaan in een vastgestelde psychische stoornis. Mag nu een levenslanggestrafte die aan een dergelijke stoornis – bijvoorbeeld aan een chronische depressie – lijdt, voor euthanasie in aanmerking komen, ook als de ervaren uitzichtloosheid van het psychisch lijden niet kan worden losgemaakt van een institutioneel verankerd, vrijwel geheel ontbrekend perspectief op vrijlating?