Online Dispute Resolution – Succes is (on)waarschijnlijk: Online Dispute Resolution - Success is (un)likely

‘It was twenty years ago today’1 is een citaat dat ik regelmatig gebruik, in dit geval omdat het twintig jaar geleden is dat ik met Stephanie Bol voor dit tijdschrift een artikel schreef over de mogelijkheden en beperkingen van online mediation.2 Internetgebruik is sindsdien erg veranderd:3 met groot succes werden sociale media als Facebook (2004), YouTube (2005), Twitter (2006) geïntroduceerd, net als de Iphone (2007) en Bitcoin/blockchain (2009). Het is ook twintig jaar geleden dat ik met Ernest Thiessen naar aanleiding van het in de zomer van 2003 in Genève gehouden UN ODR Forum over Artificial Intelligence (AI) en Online Dispute Resolution (ODR) schreef.4 Als er iets technologisch echt ingrijpend veranderd is sindsdien, is het wel AI. In dit artikel staat echter de vraag centraal hoe ODR zich ontwikkeld heeft:

‘In de loop der jaren is online geschillenoplossing steeds meer geaccepteerd en gebruikelijk geworden. Het wordt nu gebruikt in een breed scala aan situaties, van het oplossen van conflicten tussen consumenten en bedrijven tot het oplossen van conflicten tussen individuen of organisaties. Online-geschillenoplossing is nu een belangrijk onderdeel geworden van het moderne zakelijke landschap en wordt gebruikt door veel bedrijven om snel en efficiënt conflicten op te lossen zonder dat ze hoeven te wachten op de rechterlijke macht.’

Bovenstaand citaat is zeer positief over ODR: ‘geaccepteerd en gebruikelijk’, ‘breed scala aan situaties’, ‘belangrijk onderdeel van moderne zakelijke landschap’. De werkelijkheid is minder rooskleurig dan deze door AI geproduceerde tekst doet voorkomen.5 In dit artikel zal ik een overzicht geven van bijna dertig jaar ODR. In de eerste paragraaf wordt kort ingegaan op wat ODR is. Daarna wordt achtereenvolgens ingegaan op het hoopvolle begin (1994-2006) en de drie altijd genoemde succesvolle ODR-toepassingen. Minder tot niet succesvol waren e-Court en het EU-ODR-platform. Na dit alles volgen in de afsluitende paragraaf enige reflecties die kunnen bijdragen aan het beantwoorden van de vraag of succes van ODR waarschijnlijk is of niet.