Restorative Justice en Therapeutic Jurisprudence in civielrechtelijke verhoudingen: de verbreding van de focus van het letselschadeproces van schadevergoeding naar welzijn en herstel

Het meemaken van een schadetoebrengende gebeurtenis zoals een verkeersongeval kan een ingrijpende gebeurtenis zijn voor betrokkenen. De schadeafwikkeling kan daarbovenop een extra belasting vormen, omdat het bekend is dat het letselschadeproces onvoldoende tegemoetkomt aan de (immateriële) behoeften van slachtoffers of daar zelfs haaks op staat. In deze bijdrage wordt de vraag gesteld hoe inzichten uit restorative justice en therapeutic jurisprudence gebruikt zouden kunnen worden om het letselschadeproces herstelbevorderend te laten zijn. Waar restorative justice de vraag stelt wat de behoeften zijn van betrokkenen bij een schadetoebrengende gebeurtenis, stelt therapeutic jurisprudence de vraag welke positieve en negatieve effecten ‘het recht’ heeft op het psychologische en fysieke welzijn van betrokkenen. De duidelijke toegevoegde waarde van het adopteren van een restorative justice of therapeutic jurisprudence perspectief is dat het expliciet uitgaat van het bevorderen van herstel en welzijn van betrokkenen en daarmee kan fungeren als een spreekwoordelijke stok achter de deur in letselschadeprocessen. Ook in de praktijk leeft het idee dat een letselschadeprocedure anders ingericht kan worden zodat het beter aansluit bij de behoeften van betrokkenen. Hoewel de praktijkinitiatieven niet ontstaan zijn vanuit de theoretische basis van restorative justice of therapeutic jurisprudence, zouden ze toch (deels) onder die noemer kunnen vallen. In de bijdrage worden de Gedragscode Behandeling Letselschade (GBL), herstelgerichte dienstverlening en het initiatief ‘de helende kracht van persoonlijk contact’ uitgelicht die allen herstel en daarmee het welzijn van betrokkenen bij een letselschadeprocedure willen bevorderen. De groeiende aandacht voor welzijn en herstel van betrokkenen maakt onmiskenbaar deel uit van een tijdsgeest waarin binnen verschillende rechtsgebieden, zoals ook de letselschadepraktijk, een grotere aandacht bestaat voor het effect dat ‘het recht’ kan hebben op betrokkenen.