Sociaal-economische positie: méér dan een achtergrondkenmerk in de psychiatrie

Achtergrond Psychische aandoeningen komen vaker voor en hebben een minder gunstig beloop bij mensen met een lage sociaal-economische positie (SEP).

Doel Verhelderen wat er precies verstaan wordt onder SEP en welke mechanismen ten grondslag liggen aan sociaal-economische verschillen in psychische aandoeningen.

Methode Systematische bespreking van theoretisch en empirisch wetenschappelijk onderzoek.

Resultaten Voor het bepalen van sociaal-economische verschillen in psychische aandoeningen maakt het uit of we kijken naar opleidingsniveau, werkniveau of inkomen. Mechanismen van sociale causatie en sociale selectie spelen een rol. SEP draagt onder andere via blootstelling aan stressoren, ongunstige leefomstandigheden, ongezond gedrag en sociale exclusie bij aan psychische aandoeningen. Omgekeerd kunnen psychische problemen de SEP negatief beïnvloeden.

Conclusie Onderzoekers en behandelaars moeten zich bewust zijn dat SEP méér is dan een achtergrondkenmerk van een patiënt of een statistische controlevariabele; over de levensloop is er een complexe wisselwerking tussen SEP en zowel de etiologie als het beloop van psychische aandoeningen.