Vergelding of herstel? Een reflectie op de rol van het slachtoffer in de executiefase

Er is al jaren een tendens naar meer vergelding, naar harder en langer straffen, naar verarming van de detentieomgeving, en naar minder ruimte voor gratiëring of voorwaardelijke invrijheidstelling. Aan de andere kant is er sprake van toenemende aandacht voor herstelgericht werken in de tenuitvoerleggingsfase. In die context heeft het slachtoffer een andere, niet slechts op vergelding gerichte, rol. Voor het slachtoffer biedt het een mogelijkheid om, bijvoorbeeld door een ontmoeting met de dader, zijn slachtofferschap geheel of gedeeltelijk achter zich te laten. Voor de gedetineerde schept het een mogelijkheid om verantwoordelijkheid te nemen voor zijn daden en zich te ontwikkelen tot een wijzer en beter mens. Een herstelgerichte benadering wil volgens Veraart niet zeggen dat vergelding, irrelevant is geworden; wel dat de focus niet meer volledig wordt beheerst door het verleden, maar gaandeweg verschuift naar de toekomst.