Voortvarendheid in het strafproces: Over dimensies van voortvarendheid, actuele ontwikkelingen en het belang van onderzoek

Lange doorlooptijden van strafzaken in de strafrechtketen zijn al lange tijd een punt van zorg. Niet voor niets is het stimuleren van meer voortvarendheid in het strafproces een prioriteit van wetgever, beleidsmakers en de praktijk. Onduidelijk is echter wat een 'voortvarend strafproces' precies inhoudt. In deze bijdrage wordt een eerste aanzet gegeven tot nadere conceptualisering van de notie van ‘voortvarendheid’ in het strafproces, waarbij drie dimensies worden onderscheiden die kortweg kunnen worden aangeduid als: tijdigheid, effectiviteit en rechtmatigheid. Deze bijdrage laat zien dat deze dimensies van voortvarendheid nauw samenhangen en kunnen overlappen, maar ook kunnen schuren, bijvoorbeeld als het streven naar tijdigheid in het proces ten koste gaat van waarheidsvinding, belangen van slachtoffers of verdedigingsrechten. Deze spanningsvelden komen ook uitdrukkelijk naar voren gekomen in voorgenomen wetswijzingen in het kader van de modernisering van het Wetboek van Strafvordering, het OM-beleid ter uitbreiding van buitengerechtelijke afdoeningen en de praktijk van procesafspraken. Aan het slot van de bijdrage wordt een onderzoeksagenda gepresenteerd die moet gaan bijdragen aan een voortvarender strafproces.